Η  ΜΕΓΑΛΗ ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ

Εκδηλώσεις που έφεραν στο φως τις  πολιτιστικές επιδράσεις  Δ. Ελλάδας-Σικελίας.

 Με την Ενότητα «Αμφίδρομες Πολιτιστικές Επιδράσεις Διαμέσου της Ιστορίας Δυτικής Ελλάδας. Ιονίων,Απουλίας και Σικελίας» ολοκληρώθηκε χθες (12/9/07) ο Συνεδριακός κύκλος που πραγματοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Πολιτισμού και Ποιότητας Ζωής και την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, στο Συνεδριακό Κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών.

Ενδιαφέρουσες εισηγήσεις  που περιέλαβαν  ευρύ φάσμα  ερευνητικών μελετών από καταξιωμένους επιστήμονες στους τομείς της επιστήμης, της ιστορίας, της αρχαιολογίας, γλώσσας και μουσικής,  αποτέλεσαν τον επίλογο των επιτυχημένων δράσεων  του  συνεδριακού τριημέρου.

Αναφορά στη Μεγάλη Ελλάδα σε σχέση με την ιστορία και τη λογοτεχνία έκανε ο Καθ. Κλασικής Φιλολογίας του Παν/μίου Πατρών Α. Παναγόπουλος. Ο κ. Παναγόπουλος τόνισε μεταξύ άλλων  ότι  σημαντικό μέρος της ‘Magna Grecia’ είναι η Σικελία και σημαντικό  μέρος της αρχαίας ιστορίας αποτελεί η Σικελική εκστρατεία των Αθηναίων, η οποία  απασχόλησε τον  μεγάλο ιστορικό Θουκυδίδη και  άλλους ιστορικούς, όπως Τίμαιο, Έφορο, Διόδωρο κ.ά. Εξάλλου στην ποίηση, την βιογραφία και την λογοτεχνική κριτική έδωσε γόνιμο υλικό για τους Ευριπίδη, Κικέρωνα, Πλούταρχο κ.ά. Παράλληλα ενέπνευσε πολλούς διαπρεπείς ποιητές, Έλληνες και  ξένους  όπως τον Άγγλο ρομαντικό Robert Browning και τον Γιώργο Σεφέρη.

Για τη μουσική των  Ελλήνων της «Καλημέρας» της Κάτω Ιταλίας μίλησαν οι   Β. Παπαγεωργίου (Μουσικός) και ο  L Garissi (Κοινωνιολόγος-Μουσικός)  οι οποίοι αναφέρθηκαν στην περιοχή   ‘Καλημέρα’, όπου τον 18ο αιώνα εμφανίστηκε μια τάξη διανοουμένων που αμέσως στάθηκε ικανή να συλλάβει την επερχόμενη κρίση της γκρεκάνικης γλώσσας. Ορισμένοι από αυτούς λοιπόν, ταυτόχρονα με τη σημαντική ενασχόλησή τους για την αναβίωση παλαιότερων ασμάτων, συνέθεταν και οι ίδιοι πολυάριθμα «travudia» τα οποία και αυτά έγιναν σχεδόν σύμβολα – της μικρής μας Ελλάδας – όπως χαρακτηριστικά  αναφέρθηκε στην παρουσίαση. Οι κάτοικοι της

‘Καλημέρας’, συγκαταλέγονται ανάμεσα στους πρωταγωνιστές της δημοτικής γκρεκάνικης μουσικής,  που και τώρα διασκεδάζουν το κοινό με τα αξιόλογα μουσικά σχήματά τους και με τραγούδια όπως το «Kali Nifta» και το «Aremo» του Vito Domenico Palumbo και του Giuseppe Aprile αντίστοιχα.

«Ιταλοί μουσικοί στην Πάτρα και Πατρινοί μουσικοί στην Ιταλία (19ος – αρχές 20ου αιώνα»  ήταν το θέμα του μουσικού –ερευνητή  Π. Ανδριόπουλου. Ο κ. Ανδριόπουλος υπεστήριξε ότι από τα μέσα του 19ου αιώνα υπήρξε  μια συνεχής, παραγωγική και αμφίδρομη πολιτιστική αλληλεπίδραση  μεταξύ Πατρών και Ιταλίας, όπου η μουσική κατέχει  ίσως την πρωτεύουσα θέση με την «ανταλλαγή» Πατρινών  μουσικών που  πηγαίνουν  σε μουσικά κέντρα της Ιταλίας (Μπολόνια, Μιλάνο, Νάπολη κ.α.) για να μυηθούν  στα μουσικά ρεύματα της εποχής.Παράλληλα πολλοί Ιταλοί μουσικοδιδάσκαλοι καλούνται στην Πάτρα για να διδάξουν μουσική σε παιδιά  αστικών οικογενειών  και αναλαμβάνουν την διεύθυνση σημαντικών θεσμών που τότε ιδρύονται.

 Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα υπήρξε η εισήγηση  της φιλολόγου  Χ. Κόκκοτα με θέμα: «Ιταλικά πρότυπα και εν γένει ιταλικές επιδράσεις στο επτανησιακό θέατρο κατά τον 18ο και 19ο αιώνα».  Η κ Κόκκοτα  περιέγραψε  ανάγλυφα το  ιστορικο – κοινωνικο – πολιτικό πλαίσιο, που απετέλεσε τη βάση  για να επιτευχθούν οι  ιταλικές  επιδράσεις στο θέατρο των Ιονίων νήσων κατά την συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Επίσης έκανε  ειδική αναφορά στην περίοδο της Ενετοκρατίας, τόσο στην Κρήτη όσο και στα Επτάνησα, κατά την οποία η πνευματική παραγωγή της Ελλάδας δεν έμεινε ανεπηρέαστη από τις Δυτικές επιρροές.

 Τέλος εστίασε στη διερεύνηση των επιρροών αυτών σε σημαντικούς Επτανήσιους δραματουργούς καθώς και στη θεατρική τους παραγωγή.

Στην οικονομική ιστορία  του αρχαίου κόσμου της Δ. Ελλάδας και των Ιονίων Νήσων με την περιοχή της Κάτω Ιταλίας, και  στο πρώτο χρονολογικά κείμενο με συνταγές μαγειρικής, που  φαίνεται να αφορά στην περιοχή της Αχαΐας, αναφέρθηκε στην εμπεριστατωμένη πρωτότυπη εισήγηση της, η φιλόλογος Σοφία Π. Χριστοπούλου, (MSc στις Επιστήμες της Αγωγής, Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων Δ/νσης Β/θμιας Εκπ/σης Ν. Αχαΐας).Με γενικό τίτλο: «Η ενότητα του χώρου μεταξύ Δ. Ελλάδας, Ιονίων Νήσων, Κ. Ιταλίας, Σικελίας μέσα από τα έργα και την ιστορία των ανθρώπων: εμπόριο και διατροφή», η κ. Χριστοπούλου εστίασε  στο εμπόριο των αρχαίων χρόνων στην ανατολική Μεσόγειο, που διεκπεραιωνόταν κυρίως με τους μεγάλους αιχμηρούς αμφορείς για τη μεταφορά και αποθήκευση των προϊόντων. Οι αμφορείς, όπως υποστήριξε, μπορούν να απαντήσουν σε συγκεκριμένα ζητήματα που σχετίζονται με  την οικονομική ιστορία. Η διασπορά των αμφορέων μπορεί να αποκαλύψει: α) τους ποικίλους τύπους εμπορίου, β) τις εμπορικές οδούς, γ) τις εσωτερικές δομές των κρατών που οργάνωναν το εμπόριο και δ) την οικονομική ιστορία των κρατών.

Επίσης εισηγήσεις παρουσίασαν οι: Μ. Λαμπρινού (αρχιτέκτων, ΥΠΠΟ): «Οχυρωματική αρχιτεκτονική στις Λατινοκρατούμενες περιοχές του Ιονίου: Το παράδειγμα του Φρουρίου Αγίας Μαύρας στη Λευκάδα», Χ. Κουτελάκης (Δρ Αρχαιολογίας - Ιστορικός):Οι βόλτοι Λευκάδας και ειδικά της Εγκλουβής, Γ. Πλεμμένος (Δρ του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, Λέκτωρ του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου): «Η πρώτη απόπειρα εισαγωγής της εκκλησιαστικής πολυφωνίας στην Πάτρα του 19ου αιώνα» κ.α

Τον  συνεδριακό κύκλο  έκλεισε ο Πρόεδρος του Ινστιτούτου Πολιτισμού και Ποιότητας Ζωής (ΙΠΟΠΟΙΖ) Καθηγ.  Σ. Παϊπέτης,  ο οποίος ευχαρίστησε τους  συνέδρους και εξέφρασε την ικανοποίηση του για το επίπεδο των εισηγήσεων σε ολόκληρο τον συνεδριακό  κύκλο. Ο ίδιος επεσήμανε ότι, παρά τις αρνητικές συγκυρίες των ημερών, οι πολιτισμικές δράσεις του  τριημέρου συνολικά χαρακτηρίστηκαν από επιτυχία. Ο καθηγητής Σ. Παϊπέτης ευχαρίστησε  επίσης και όσους συνέβαλλαν στην διοργάνωση και την υλοποίηση του φιλόδοξου –όπως χαρακτηριστικά είπε –εγχειρήματος, ενώ εστίασε στην προσφορά της ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε. σε υλική και ηθική  στήριξη: «Είμαι ευγνώμων στα στελέχη της ΓΕΦΥΡΑ Α.Ε., επειδή, όχι μόνον στήριξαν οικονομικά και ηθικά το όλο εγχείρημα, αλλά και με την μεσολάβησή τους το συνέδριο είχε την ευκαιρία της συμμετοχής κ. Αρβελέρ, που με την παρουσία και την εμπνευσμένη ομιλία της προσέδωσε αναμφισβήτητο κύρος στην όλη προσπάθεια.»